Praktische informatie Borneo

Afdingen

Afdingen op straat, bij markten en souvenirwinkels in Borneo is gebruikelijk. Het is een spel waar je met humor en wat standvastigheid ver mee kunt komen. Belangrijk is dat na afloop zowel de verkoper als jijzelf tevreden bent.

Ambassade

De Nederlandse ambassade voor Maleisisch Borneo is gelegen op West Maleisië in het centrum van Kuala Lumpur:
7th Floor, South Block
The Ampwalk
218, Jalan Ampang
50450 Kuala Lumpur
Malaysia

Telefoon: +60 3 2168 6200
Fax: +60 3 2168 6240
Website: http://www.netherlands.org.my
Openingstijden: maandag t/m donderdag 09.00 uur - 16.00 uur, vrijdag 09.00 uur - 14.00 uur.

De Nederlandse ambassade voor Kalimantan is gelegen in Jakarta op het Indonesische eiland Java:
Jalan HR Rasuna Said Kav.S-3
Jakarta 12950
Indonesia

Telefoon: +62 21 524 8200
Fax: +62 21 520 0734
Website: http://indonesie.nlambassade.org
Openingstijden: maandag t/m donderdag 08.00 - 16.00 uur, vrijdag 08.00 - 14.00 uur.

Elektriciteit

In Borneo is er een stroomsterkte van 220-240 Volt. Men gebruikt zogenoemde Engelse stekkers met drie pinnen. Je kunt hiervoor een wereldstekker gebruiken. De meeste hotels en resorts beschikken over adapters, die tevens ook vaak te verkrijgen zijn in supermarkten.

Eten en drinken

De mix van culturen die Borneo kent, zie je terug in de keuken. Daardoor kun je er ontzettend veelzijdig eten, zoals Maleisisch, Chinees en Indiaas. Typische gerechten zijn nasi goreng (gebakken rijst), satay (gekruid vlees op een stokje), rendang (stoofvlees), roti canai (pannenkoek met vlees- of kerrievulling), laksa (soep van kokos en chili met vlees en groenten), en mie goreng (gebakken noodles). Op veel plaatsen in de steden en dorpen vind je zogenoemde Hawker Stalls. Dit zijn kleine stands waar heerlijk eten direct klaar wordt gemaakt voor de laagste prijs. Er zijn goede maaltijden met rijst of noodles met groente, vis of vlees te krijgen. Ook voor vegetariërs zijn er voldoende mogelijkheden. Vraag bij lokale restaurants goed door of er geen vis of vlees is verwerkt in de maaltijd.

Water is in veel steden uit de kraan te drinken, maar dit raden we niet aan. Het beste is om altijd bronwater uit flessen te drinken. Koffie, thee en frisdrank is overal verkrijgbaar.

Feestdagen en festivals

Er zijn verschillende feestdagen door het jaar heen. Het is goed om te weten dat veel openbare voorzieningen op de feestdagen zijn gesloten. Sommige winkels en markten zijn overdag wel geopend. De volgende feestdagen worden in heel Borneo gevierd (mits een regio is aangegeven):

1 januari 2017 - Nieuwjaarsdag 
28 januari 2017 - Chinees Nieuwjaar 
14 april 2017 - Goede Vrijdag (Maleisisch Borneo) 
1 mei 2017 - Dag van de Arbeid (Maleisisch Borneo) 
3 juni 2017 - Verjaardag van het Staatshoofd (Maleisisch Borneo) 
25-26 juni 2017 - Hari Raya Puasa (einde van de Ramadan, Maleisisch Borneo)
31 augustus 2017 - Nationale Feestdag (Maleisisch Borneo)
2 september 2017 - Hari Raya Haji (Festival van opoffering) 
16 september 2017 - Maleisië dag (Maleisisch Borneo) 
21 september 2017 - Muharram (Islamitisch nieuwjaar) 
1 december 2017 - Id-ul-Maulid (geboortedag Mohammed) 
25 december 2017 - Kerstmis

Fooien

Het is in Borneo niet verplicht om fooien te geven, maar wel gebruikelijk. Vooral als je nagaat dat de lonen erg laag liggen, vormen fooien een belangrijk deel van inkomsten voor mensen werkzaam in het toerisme. Een fooi wordt erg gewaardeerd, zeker als er net even iets extra’s voor je is gedaan. Het bedrag is vrijblijvend en hangt af van hoe je de service hebt ervaart. Geef echter altijd fooi naar de lokale standaard. Ongeveer 10% bovenop het totaalbedrag is hierbij gangbaar.

Fotograferen

Borneo heeft bijzonder mooie gebieden en taferelen die het fotograferen waard zijn. Ook de bevolking is fantastisch om te fotograferen. Let hierbij wel altijd op dat je toestemming krijgt van de persoon die je wilt fotograferen. Als je het netjes vraagt, is dit meestal geen probleem. En als mensen het niet willen, respecteer dit en doe het dan absoluut niet. Mocht je niet zeker weten of een bepaalde bezienswaardigheid gefotografeerd mag worden, informeer dan vooraf bij je gids.

Geld en bankzaken

De munteenheid in Maleisisch Borneo is de Maleisische Ringgit (MYR), in Brunei is dat de Bruneise Dollar (BND) en in Kalimantan de Indonesische Rupiah (IDR). Je hoeft geen munteenheden voorafgaande je reis te kopen. Op bijna alle grote plaatsen in Borneo kun je pinnen met je Nederlandse pinpas bij een ATM (Automatic Teller Machine). Je eigen pinpas is alleen te gebruiken als je een logo van Cirrus of Maestro ziet staan. Voorbeelden van bekende banken in Borneo met een Cirrus/Maestro ondersteuning zijn Maybank, HSBC Bank, Public Bank, Alliance Bank en Citibank. Verder worden alle bekende creditcards zoals Visa en Mastercard geaccepteerd. Op veel plaatsen in steden en bij luchthavens kun je dollars of euro’s wisselen bij wisselkantoren. Breng voldoende contant geld mee als je naar afgelegen plaatsen reist.

Internet

In Borneo vind je overal internetcafés. Zelfs op de kleinste eilandjes is er soms een internetverbinding aanwezig. Draadloos internet (Wifi) wordt veelal gratis aangeboden in bekende Westerse eet- en drinkgelegenheden. Daarnaast beschikken de grotere hotels ook over draadloos internet.

Kleding en schoeisel

Borneo kent een warm en vochtig klimaat waardoor het wordt aangeraden om lichte en ruimzittende kleding te dragen. Onthoud dat katoen niet echt opdroogt in de jungle, dus kleding van synthetisch materiaal is ook handig om mee te nemen. In de hoger geleden gebieden is het koeler waardoor het aan te raden is om warme kleding zoals een vest of trui mee te nemen. In het regenseizoen kan een dunne regenjas of paraplu gemakkelijk zijn. Als je een jungletocht gaat maken of een trekking in de bergen, zorg dan dat je stevige wandelschoenen met een goed profiel hebt. Het kan gevaarlijke situaties opleveren als je uitglijdt over mossige stenen en natte paden. In de jungle kunnen we een lange broek tegen insectenbeten aanraden. Bij een bezoek aan moskeeën en andere religieuze plaatsen wordt verwacht bedekkende kleding te dragen over knieën, schouders en ellebogen. Topless zonnebaden is in Borneo ongebruikelijk.

Reisdocumenten

Voor een reis naar Borneo dien je over een paspoort te beschikken die minimaal 6 maanden na terugkomst nog geldig is. In Maleisisch Borneo heb je bij een verblijf korter dan 3 maanden geen visum nodig en voor Brunei hoef je geen visum te hebben als je korter dan 30 dagen verblijft. Voor Kalimantan is wel een visum vereist. Voor reizen tot 30 dagen kun je het visum bij aankomst in Kalimantan verkrijgen. Indien je langer dan 30 dagen verblijft, geldt dat het visum van te voren bij de ambassade in Den Haag moet worden aangevraagd. Informeer echter altijd bij de reisorganisatie of het visumbureau voor de laatste status met betrekking tot het verkrijgen van visa.

Souvenirs

In Borneo kun je leuke souvenirs kopen, maar als reiziger heb je een grote verantwoordelijkheid over wat je koopt. Er zijn namelijk veel souvenirs te koop waar beschermde natuurproducten in zijn verwerkt. Denk hierbij aan houtproducten, schelpen, koralen, planten en dieren. Het is strikt verboden om deze beschermde natuurproducten in te voeren en er staan hoge boetes op als de douane in Nederland dit opmerkt. Zelfs zand is verboden in te voeren. Daarnaast is het goed te onthouden dat elk stuk koraal, ook al lijkt het dood, nog steeds een grote functie heeft in het ecosysteem waar het zich bevindt. Kort gezegd, neem nooit iets mee wat uit de zee komt.

Telefoneren

In Borneo kun je goedkoop bellen naar Nederland met een telefoonkaart die in supermarkten of telefoonwinkels te koop is. Verder kun je met je eigen mobiele telefoon bellen. Het is verstandig om hiervoor contact op te nemen bij je provider voordat je op reis gaat. De landcode (landnummer) om in Maleisisch Borneo te bellen is 0060 oftewel +60, in Brunei 00673 of +673, en in Kalimantan 0062 of +62. Laat in dit geval de eerste 0 van het te bellen nummer weg.

Tijdverschil

Het tijdverschil tussen Nederland en Maleisisch Borneo, Brunei en Oost en Zuid Kalimantan is 7 uur in de wintermaanden. In onze zomertijd is het 6 uur later. In West en Centraal Kalimantan is het in de winter 6 uur tijdsverschil en 5 uur in de zomer.

Veiligheid

Borneo is een veilig land om doorheen te reizen. Net als overal geldt dat je moet opletten voor zakkenrollers en dieven. Een voorzichtige houding kan nooit kwaad. Bewaar belangrijke documenten en spullen op veilige plekken om diefstal te voorkomen. Neem indien noodzakelijk alleen waardevolle eigendommen als je op pad gaat.

Verlies en diefstal

Als je paspoort gestolen is of als je die bent verloren, is het belangrijk om direct een politierapport te laten opmaken bij het lokale politiekantoor. Dit rapport heb je ook nodig voor een declaratie bij je verzekering voor eventuele andere gestolen goederen. Vervolgens is het van belang om met de politieverklaring langs te gaan bij de Nederlandse ambassade om een noodpaspoort te laten opmaken. Het is erg handig als je een kopie hebt van je gestolen paspoort. Daarnaast heb je ook twee pasfoto’s nodig. Neem deze dus altijd mee vanuit Nederland omdat er voorwaarden gelden voor deze pasfoto’s. Uiteraard zullen in deze situaties onze lokale vertegenwoordiging bijstaan.

Vertrekbelasting

Bij vertrek uit Maleisisch Borneo en Brunei hoef je geen vertrekbelasting te betalen (dit is inbegrepen in je ticketprijs). Dit geldt wel voor Kalimantan. Wanneer je van een luchthaven in Kalimantan vertrekt, dien je de vertrekbelasting (ongeveer € 11 per persoon) ter plaatse te betalen.

Vervoer

In je reis door Borneo heb je de beschikking over privé vervoer met je eigen gids/chauffeur waardoor je flexibel bent en onderweg kunt stoppen waar je wilt. Maleisisch Borneo en Brunei hebben een prima infrastructuur. Er zijn geen snelwegen in Maleisisch Borneo, maar de hoofdwegen zijn bijzonder goed onderhouden. Het openbaar vervoer is ook goed ontwikkeld waardoor het reizen op eigen gelegenheid erg comfortabel is. Vanuit elke stad vind je een groot netwerk van busmaatschappijen die meerdere keren per dag een buslijn hebben naar andere steden of gebieden. In Kalimantan is de infrastructuur meer een mix van goede en slechte wegen. In heel Borneo rijdt men aan de linkerkant van de weg.